Baskı plakası rehberi: seçimi, arıza belirtileri ve değişimi

Sektörde debriyaj baskısı olarak da anılan baskı plakası, volana cıvatalanan ve debriyaj diskini volana bastırarak motor torkunu şanzımana ileten debriyaj parçasıdır. Özteknik, REVOL markasıyla Volvo, Mercedes-Benz, Renault Trucks, MAN, Iveco, Scania ve DAF başta olmak üzere kamyon, çekici ve otobüsler için 89 baskı plakası kodu sunar. Tüm kodlar Baskı Plakaları kataloğunda listelenir.

Baskı plakası nedir, ne işe yarar?

Baskı plakası, şanzıman kampanasının içinde volan ile debriyaj diski arasında çalışır ve şu ana bölümlerden oluşur:

• Gövde (kapak): Volana cıvatalanır; tüm grubu taşır ve merkezler.
• Diyafram yay: Baskı halkasına sürekli kuvvet uygulayarak diski volana sıkıştırır.
• Baskı halkası: Diske temas eden döküm sürtünme yüzeyidir; kalkış ve manevralarda oluşan ısıyı karşılar.
• Bağlantı lamaları: Baskı halkasını gövdeye bağlar ve debriyaj ayrılırken halkayı diskten uzaklaştırır.

Debriyaj pedalına basıldığında veya otomatik şanzıman (AMT) aktüatörü devreye girdiğinde debriyaj rulmanı diyafram yay parmaklarına etki eder. Yayın kuvveti baskı halkasından kalkar, disk serbest kalır ve tork iletimi kesilir. Ağır vasıtalarda bu yapı, aracın tasarımına göre itmeli (push) veya çekmeli (pull) tipte olabilir: itmeli tipte rulman parmakları volana doğru iter, çekmeli tipte ise şanzımana doğru çeker.

Nasıl seçilir?

Doğru baskı plakasını bulmanın en güvenilir yolu OE numarasıdır. Sökülen parçanın üzerindeki veya aracın yedek parça kataloğundaki numarayla OE numarasıyla arama yapabilirsiniz. Örnek OE referansları:

• Mercedes-Benz A 010 250 37 04
• MAN 81.30305-0238 ve 81.30305-9238
• DAF 1671412
• Renault Trucks 5010545582

Sachs gibi markaların çapraz referans numaraları da aranabilir. OE numarası elinizde değilse şu bilgileri birlikte eşleştirin:

1. Araç markası, modeli ve motoru: Örneğin Volvo FH16 ile Ford Trucks F-MAX ve Cargo uygulamaları katalogda yer alır.
2. Çap: Baskı plakası çapı volana ve kullanılan diske uygun olmalıdır.
3. Ayırma tipi: İtmeli ve çekmeli baskılar birbirinin yerine kullanılamaz; yeni parça sökülenle aynı tipte olmalıdır.
4. Disk ve rulman uyumu: Baskı, aynı sistemdeki disk ve rulmanla uyumlu olmalı ve tek ya da çift diskli yapıya uygun seçilmelidir.
5. Şanzıman tipi: Manuel ve AMT'li uygulamalarda ayırma sistemi farklı olabilir.

Tablodaki çap aralığı REVOL baskı plakalarının büyük bölümünü kapsar. Sipariş öncesinde çapı ve ayırma tipini sökülen parçayla mutlaka teyit edin.

Arıza belirtileri

• Patinaj: Disk aşınmasının yanı sıra zayıflayan diyafram yay da diskin yeterince sıkıştırılamamasına yol açar; yük altında motor devri yükselir ama araç hızlanmaz.
• Kalkışta titreme: Sürtünme yüzeyindeki ısıl çatlaklar, düzlemsellik bozukluğu veya eşit olmayan parmak yüksekliği sarsıntıya neden olur.
• Debriyajın tam ayırmaması: Eğilmiş baskı halkası, kırık veya aşınmış diyafram parmakları ya da hasarlı bağlantı lamaları nedeniyle vitesler zor girer.
• Pedal kuvvetinde değişiklik: Pedal sertleşir, düzensizleşir veya ayırma noktası kayar.
• Ses: Debriyaja basıldığında tıkırtı veya cırlama, diyafram parmak uçlarında aşınmaya ya da rulman temas sorunlarına işaret edebilir.
• Aşırı ısınma izleri: Sökümde sürtünme yüzeyinde mavileşme ve yoğun ısıl çatlaklar görülür.
• Uyarı mesajları: AMT'li araçlarda debriyaj aşınması veya aşırı ısınma uyarıları ve arıza kodları görülür.

Kontrol ve değiştirme

Baskı plakası ancak şanzıman söküldüğünde doğrudan incelenebilir. Söküm sırasında şunları kontrol edin:

1. Sürtünme yüzeyi: Isıl çatlak, mavileşme, derin çizik ve düzlemsellik bozukluğu; düzlemselliği cetvel ve sentille, üreticinin sınırlarına göre değerlendirin.
2. Diyafram yay parmakları: Rulman temas bölgesinde aşınma, kırık veya eşit olmayan yükseklik.
3. Bağlantı lamaları ve perçinler: Eğilme, çatlak ve gevşeklik.
4. Gövde: Cıvata deliklerinde ve merkezleme pimlerinde hasar.
5. Çevre parçalar: Volan yüzeyi, krank arka keçesi, şanzıman giriş mili ve debriyaj rulmanı.

Baskı plakası atölyede sökülüp onarılmaz; aşınmış veya hasarlıysa komple değiştirilir. Baskı değişirken disk ve rulmanın da yenilenmesi önerilir; REVOL bu parçaları debriyaj seti olarak da sunar. Baskıyı merkezleme pimlerine oturtun, diski merkezleme mili ile hizalayın ve sürtünme yüzeylerini yağ ve gresten arındırın. Cıvataları çapraz ve kademeli sıkın; sıkma torku ve prosedür için aracın üreticisinin servis kılavuzunu uygulayın. Montajdan sonra sisteme göre pedal boşluğu ayarı ve hidrolik devrenin havasının alınması, AMT'li araçlarda ise teşhis cihazıyla debriyaj öğrenme (kalibrasyon) işlemi gerekir.

Güvenlik: Ağır vasıta baskı plakaları ağırdır ve güç aktarımını doğrudan etkiler. Değişimi yetkin personel yapmalı, şanzıman ve baskı için uygun kaldırma ekipmanı kullanılmalı ve araç kaymaya karşı emniyete alınmalıdır.

Özteknik'te üretim ve test

Özteknik, 1971'den bu yana Kemalpaşa / İzmir'de ağır vasıta yedek parçası üretir; REVOL markası 2013'ten beri debriyaj ürünlerini kapsar. Firmanın kendi bünyesinde yürüttüğü süreçler arasında talaşlı işleme, ısıl işlem, yüzey hazırlığı, montaj, boya ve test bulunur (Üretim ve Ar-Ge). REVOL test donanımından baskı plakasıyla ilgili olanlar:

• Diyafram yay yorulma test makinesi
• Diyafram yay yük test makinesi
• Debriyaj baskı grubu kapsamlı test makinesi
• Helezon yay, yaprak yay, rondela yay kuvvet ölçüm test cihazı

REVOL baskı plakaları OE kalitesinde, IATF 16949:2016 ve ISO 9001:2015 sertifikalı kalite yönetim sistemiyle üretilir; belgeler Kalite ve Sertifikalar sayfasındadır.

Kapsanan araçlar

REVOL baskı plakaları ağırlıklı olarak Volvo, Mercedes-Benz, Renault Trucks, MAN, Iveco, Scania, DAF ve Ford Trucks araçları içindir. Katalogda Leyland ile Kässbohrer (Setra), Van Hool ve Neoplan otobüsleri için de kodlar bulunur. En çok kod Volvo, Mercedes-Benz ve Renault Trucks için listelenmiştir. Örnek ürünler:

• PP2 083 032
• PP8 023 031
• PP3 034 033
• PP2 081 231

Aradığınız kodları Baskı Plakaları sayfasından seçip teklif listesine ekleyebilir veya iletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz. OE numaraları ve marka adları yalnızca karşılaştırma amacıyla verilmiştir.